NHỮNG CHỨNG NHÂN

CỦA LÒNG THƯƠNG CẢM

Trần duy Nhiên

Mỗi ngày trong cuộc đời là một hồng ân vô giá. Tuy nhiên, thỉnh thoảng có những ngày đầy ắp mà Thiên Chúa mở mắt mình ra, để mình được nhìn thấy Tình Yêu khôn tả của Người qua một ánh sáng mới. Tôi đã sống một ngày như thế cách đây hai tuần tại Thái Lan.

Sáng ngày đầu tiên đặt chân trên đất Thái, Michael Thái Bình đã gọi một chiếc xe 8 chỗ và nói:

- Michael đã liên lạc với một trung tâm chăm sóc bệnh nhân Aids. Chúng ta đi thăm trung tâm ấy trước đã. Dọc đường, chúng ta sẽ đón vài người bạn của Michael cùng đi.

Một giờ sau, xe dừng lại đón bốn thanh niên người Thái, hai nam hai nữ, độ tuổi trên dưới 30, và chúng tôi tiếp tục lên đường. Trong số 4 anh chị, chỉ có một anh là nói tiếng Anh tương đối thông thạo; một anh và hai chị kia nói tiếng Anh còn khó khăn, nên khi trao đổi, Michael phải vừa nói tiếng Anh vừa nói tiếng Thái, còn tôi thì chỉ biết trò chuyện với họ bằng ngôn ngữ của cảm thông: lấy nụ cười đáp lại nụ cười. Chúng tôi đến nơi lúc hơn 12 giờ.

Sau khi xuống xe, chúng tôi được một người Mỹ độ lục tuần tiếp đón với một nụ cười thật trong sáng và vui tươi. Ông tự giới thiệu:

- Tôi là Mike, cũng giống như tên anh này (Michael Thái Bình). Chào các bạn!

Tôi hỏi:

- Mike, you… ở đây bao lâu rồi?

- Bảy năm! Năm nay là năm thứ tám.... À, bây giờ mình vào cửa bên kia thăm họ nhé, vì giờ này là giờ tắm các bệnh nhân, nên phía này các săn sóc viên đang thay đồ cho họ.

Mike đưa chúng tôi vào trại của những người Aids ở vào thời kỳ cuối cùng, hầu hết là da bọc xương, thậm chí có những người nằm liệt giường. Ông ngồi trên giường từng bệnh nhân, nắm tay âu yếm, vừa nói chuyện với họ bằng tiếng Thái vừa giải thích cho chúng tôi nghe những gì ông đang nói kèm với một số dữ kiện liên quan đến người đối thoại với ông.

- Anh này muốn tắm và thay đồ... Tí nữa mình sẽ tắm cho anh. Đi qua thăm anh kia một tí đã...

- Anh này trước đây là đầu não buôn ma túy. Anh ở tù 12 năm. Mắc bệnh Aids ngay trong tù. Hiện anh đang rất yếu.

- Chị này trông già thế nhưng chỉ mới 40 tuổi, còn độ 50 pounds (23kg) thôi! Chị không còn cử động được nữa. Mỗi ngày phải tập cho chị cử động...

Những giải thích vắn tắt đó không nói lên được gì cả nếu không thấy nụ cười thật tươi của ông trong lúc ông chuyện trò. Dù không hiểu ngôn ngữ Thái, tôi vẫn hiểu những gì ông diễn đạt, bởi vì mỗi lời của ông đều đính kèm với những cử chỉ thật dịu dàng trìu mến, cứ như thể không phải ông là người đem đến niềm vui cho bệnh nhân, mà chính bản thân ông được hạnh phúc tiếp chuyện với những người mình yêu mến...

Sau khi thăm hỏi độ mươi người, ông nói với chúng tôi: “Các bạn viếng tiếp các anh chị em ở đây nhé! Mình đi tắm cho anh lúc nãy”. Vì không biết tiếng Thái, nên tôi đành theo sau Mike như một cái bóng. Ông bế bệnh nhân vào lòng, đặt lên xe lăn, rồi đẩy đến tủ đựng quần áo cho anh ấy chọn...

- Chọn áo trắng nhé?

Ông ướm vào mình anh. Anh lắc đầu!

- Áo xanh này nhé?

Lại lắc đầu...

- À, cái này hả? Phải rồi, cái áo màu đỏ! Đúng rồi! Rất đẹp!

Đặt chiếc áo trên xe, ông đưa xuống phòng tắm. Nói là phòng tắm cho ra vẻ, nhưng thật ra đấy là một khu vực bên cạnh phòng nghỉ dùng để tắm bệnh nhân, mà

không có

phòng ốc cửa nẻo gì. Bệnh nhân ngồi trên xe. Mike cởi đồ cho anh, rồi cầm vòi sen đi quanh anh mà tắm. Ông vừa tắm cho bệnh nhân, vừa tươi cười hỏi chuyện... Ông tắm bệnh với một bàn tay chuyên nghiệp kèm theo tấm lòng của một người mẹ, cứ như thể mỗi động tác của ông đều truyền cả con tim mình vào anh bệnh nhân mà ông chăm sóc.

Có lẽ đã đến lúc phải trả lời câu hỏi mà độc giả thắc mắc: Mike là ai? Và Trung Tâm Aids này là trung tâm nào?

Mike là tên mà mọi người tại trung tâm gọi linh mục Michael Bassano, dòng Maryknoll, Hoa Kỳ. Và đối với mọi người, ngài cũng chỉ tự giới thiệu mình là Mike. Thế thôi! Không nói thêm một địa vị hay chức tước nào cả!

Trung tâm mà cha Bassano phục vụ nằm trong khuôn viên chùa Wat Phra Baat Namphu, cách thị trấn Lopburi khoảng 7 km, ở hướng bắc Bangkok chừng 2 giờ 30 phút. Ngôi chùa này nấp bên sườn một ngọn đồi cao, chìm trong bầu không khí an bình và thanh thản, dù cho đó là nơi cư ngụ của hơn 200 bệnh nhân đang nhiễm một căn bệnh bi đát nhất trần gian. Cách đây gần 14 năm, một nhà sư tên là Phra Alongkot mở một trung tâm chăm sóc người nhiễm HIV-AIDS trong khuôn viên ngôi chùa hẻo lánh của mình. Ngài đón nhận không điều kiện những người bị xã hội ruồng bỏ và hoàn toàn không còn có một ai đoái hoài. Ngài không chữa trị cho họ, vì ngài không phải là một bác sĩ và ngài cũng biết rằng căn bệnh Aids là vô phương cứu chữa. Điều duy nhất ngài làm là cùng chia sẻ nỗi bi thương của họ, để rồi cùng họ đón nhận sự sống cũng như cái chết một cách bình an, như một lẽ đương nhiên của mọi sinh vật hiện hữu trên đời.

Cái gì có sự sống đều phải chết. Chỉ có những gì không có sự sống mới không bao giờ chết! Một đóa hoa đang tươi, tràn đầy sức sống, cũng có nghĩa là một bông hoa sẽ phải tàn. Chỉ những hoa giấy, hoa vải, mới không bao giờ tàn, vì chưa hề có sự sống. Và cũng với tinh thần chia sẻ ấy mà cha Michael Bassano đến đất nước Thái Lan cách đây gần 8 năm để sống với các sắc tộc miền núi ở Chiang Rai thuộc giáo phận Chiang Mai, trước khi dấn thân một cách triệt để hơn tại trung tâm này, kể từ đầu năm 2003.

Tôi hỏi cha:

- Mike, cha là một linh mục công giáo mà ở trong chùa, vậy cha làm lễ ở đâu?

- Trong phòng tôi! Nhưng thánh lễ của tôi kéo dài cả ngày mà... Anh đã thấy rồi đó!

- Nhưng cha làm việc chung với một thượng tọa Phật Giáo! Làm thế nào mà hai người chấp nhận nhau dễ dàng vậy?

- Tôi đâu đến đây để giảng đạo. Tôi đâu tìm cách rửa tội một ai! Chúng tôi có gì đâu mà phải chấp nhận nhau, chúng tôi chỉ chia sẻ với anh chị em bất hạnh của mình lòng thương cảm! (We just share with our unfortunate sisters and brothers our compassion!)

Compassion! Lòng thương cảm! Và chính lòng thương cảm ấy cũng đã sống trong một nhóm người trẻ mà tôi được đến thăm chiều hôm ấy trên đường về.

Như đã nói lúc ban đầu, chúng tôi cùng đi với 4 thanh niên nam nữ người Thái. Trong ngày thăm viếng trung tâm AIDS, tôi biết được các anh chị ở cùng một nhà, hay đúng hơn là cùng một khuôn viên mà họ gọi là Wongsanit Ashram, tại Nakornnayok, cách Bangkok một giờ xe. Chị Sarnya Suktho là một nhà giáo. Anh Sombat Thavak là một chuyên viên xã hội. Anh chị Wiwat và Chara Thanapanya là đôi vợ

Chồng

trẻ,về sống nơi đâyđể phụ trách mảng vi tính và thiết kế những mẫu nhà xây bằng đất cho nông thôn Thái Lan.

Chúng tôi đến khu cư trú của họ giữa trời mưa vào lúc trời nhá nhem tối. Điện lại bị cúp. Ngồi dưới đất chia sẻ những món ăn đạm bạc trong một phòng hội đơn sơ, dưới ánh sáng leo lét của một ngọn nến, dần dần chúng tôi biết được ít nhiều về họ. Những thanh niên này từng gặp nhau trên con đường phục vụ xã hội, rồi đi đến quyết định về cùng sống tại một nơi tách biệt với thành phố, giữa những người thật nghèo, và chia sẻ với nhau mọi sự trong tinh thần tự nguyện hoàn toàn. Hiện nay, có gần 20 người đang cư ngụ tại đấy. Tất cả những người này đều có thể sống thoải mái ở Bangkok một cách thành đạt; nhưng rồi họ lui về để sinh sống với một nghề ít thu nhập, mà có thể dành nhiều thì giờ và sức lực cho những người bất hạnh hơn mình.

Tôi hỏi anh Thanapanya, người thanh niên nói tiếng Anh lưu loát nhất trong bốn người, vì sao vợ chồng anh đến đây cư trú?

- Sau khi ra trường thì tôi làm việc ở Bangkok, và công việc thật tốt với lương bổng khá cao... Nhưng tôi thích công việc xã hội. Tôi quen với các bạn ở đây, và đến chơi một số lần. Dần dần, tôi thấy rằng trong cuộc đời tôi, tiền bạc không phải là tất cả... Thế là vợ chồng tôi quyết định lên ở cùng anh chị em tại đây trong ba năm. Tôi hiện đang làm việc tại phòng vi tính của cộng đoàn.

- Ai muốn đến ở đây để chia sẻ mọi sự đều được à?

- Không! Thực ra thì phải có sự đồng ý của những anh chị em cũ. Dù không buộc phải là độc thân hay có gia đình, nhưng ai muốn gia nhập cộng đoàn này thì trước đó phải làm việc thiện nguyện theo khả năng của mình trong vòng một năm. Và thỉnh thoảng đến đây sống với chúng tôi vài ngày, để họ biết rằng lối sống của chúng tôi thích hợp với sự lựa chọn của họ.

- Nơi đây có tên là Ashram, nghĩa là thiền viện. Vậy các anh chị là một cộng đoàn Phật Tử à?

- Không hẳn như vậy! Quả thật, hầu hết các anh chị em đều theo đạo Phật, và chúng tôi có một phòng tĩnh nguyện có tượng Đức Phật. Nhưng đời sống tâm linh chúng tôi không có một ràng buộc nào, mặc dù mỗi chúng tôi đều thấy đời sống tâm linh là một điều không thể thiếu được. Luật duy nhất của chúng tôi là mỗi tối thứ tư sẽ có một giờ tâm linh cho tất cả mọi người. Những ai theo Phật Giáo thì tham thiền và cầu kinh trong phòng tĩnh nguyện. Những người khác thì tùy ý chọn cách thức cầu nguyện của mình. Ví dụ, vợ chồng tôi không dự giờ cầu kinh tại phòng tĩnh nguyện. Sau đó, chúng tôi xem lại công việc tuần qua, và sắp xếp cũng như phân công những việc phải làm trong tuần tới. Chỉ có thế thôi.

Sau bữa ăn, chị Suktho và anh Thanapanya đưa chúng tôi đi thăm khuôn viên ‘thiền viện’ mà nhà này cách nhà kia vài trăm thước. Họ cho chúng tôi xem những căn nhà đơn sơ nơi họ sống và sinh hoạt, làm bằng gỗ hay bằng đất... Những con đường ngoằn ngoèo, lờ mờ trong ánh đèn vàng nhạt dưới mưa, cứ như đưa chúng tôi vào một nơi mà sự sáng tỏa ra từ nội tâm con người.

Vâng! Bangkok là thành phố rực rỡ và hiện đại nhất Thái Lan, hiện đại không thua gì những nước tiên tiến nhất hành tinh. Nhưng Bangkok cũng mang một vết đen: người ta từng xem đó là thành phố của sex tour, của tội lỗi, của căn bệnh HIV-AIDS quái ác! Tuy nhiên, ít ai nói đến một Bangkok với một đời sống tâm linh thật thâm trầm, với một lớp trẻ chấp nhận dâng hiến đời mình, không phải để đi theo khuôn mẫu của một ai, nhưng để sống và chia sẻ tinh thần thông cảm với nhau cũng như với những người có thể cần đến mình. Họ cũng sống cái compassion mà linh mục Michael Bassano đang chia sẻ tại chùa Wat Phra Baat Namphu.

Chúng tôi về Christian Guest House khá trễ và mệt nhoài. Michael và tôi không còn sức để trao đổi gì với nhau nữa. Tôi lên giường đọc một kinh ngắn và hướng lòng cảm tạ Thiên Chúa đã ban cho tôi một ngày mà hầu như mình có thể lấy ngón tay chạm được lòng thương cảm của Người. Hơn cả thương cảm nữa, vì compassion không chỉ là thương yêu, mà còn là cùng chịu thương chịu khó với người khác!

Và trong giây phút sắp thiếp đi, tôi bất giác nhận ra rằng mình suýt quên đi một hồng ân thứ ba. Nhìn qua Michael, thấy anh đang lắng chìm vào giấc ngủ bình an, tôi chợt hiểu nhờ đâu ngày hôm nay tôi bắt gặp được lòng thương cảm. Chính lòng thương cảm của người anh em này đã hướng dẫn tôi đến với những người có con tim đập cùng nhịp với anh.

Cách đây ba năm, vợ chồng Michael Thái Bình ở Texas có việc làm ổn định và mức sống khá cao so với nhiều người Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ. Thu nhập của riêng anh trên dưới 60,000 USD. Từ năm 2000, vợ chồng anh đã muốn bước theo tiếng gọi của Chúa Kitô theo bậc sống của mình bằng cách tham gia nhóm Maryknoll Affiliate tại Houston. Đây là một nhóm tông đồ sống tinh thần truyền giáo bằng cách tự nguyện triển khai các chương trình ngắn hạn từ 1 tuần đến 3 tháng, những chương trình mà họ tự đề ra công việc cũng như địa điểm thực hiện. Dĩ nhiên, mọi chi phí phát sinh từ các chương trình này đều do thành viên trang trải mà không đòi hỏi một trợ cấp nào từ dòng Maryknoll. Sau hai năm, tiếng gọi truyền giáo - theo nghĩa là loan truyền Tình Yêu Thiên Chúa - trở nên cụ thể hơn và thúc bách anh chị phải bước thêm một bước quyết liệt trong nếp sống dấn thân của mình.

Mặc dù lúc ấy anh là chủ bút cho Nguyệt San Dấn Thân, một tạp chí đòi hỏi anh phải dấn thân và trả giá rất nhiều về tinh thần cũng như vật chất, nhưng anh hiểu rằng mình không thể ngồi tại một nơi yên ổn an nhàn để bình thản nói về một Thiên Chúa Tình Yêu, khi mà ‘người bất hạnh’ đối với anh chỉ là những hình ảnh trừu tượng qua báo chí và truyền hình. Anh cần phải sống cái nghèo cụ thể giống như bao nhiêu người nghèo trên thế gian, nghĩa là sống một cuộc sống bấp bênh mà không có gì bảo đảm cho ngày mai của mình, ngoại trừ Tình Yêu dư dật của Thiên Chúa. Thế là sau nhiều tháng ngày cầu nguyện và suy tư, vợ chồng anh đi đến quyết định gia nhập Hội Truyền Giáo Maryknoll và chấp nhận được sai đi. Trong vòng 3 năm, vợ chồng anh sẽ mang theo ba đứa con của mình, mà đứa lớn nhất chưa được 9 tuổi, để ra đi như gia đình Abraham ngày xưa: đi mà không biết mình đi về đâu. Sau 4 tháng học tập tại trung tâm truyền giáo Maryknoll, Hoa Kỳ, vợ chồng anh đón nhận bài sai đến Chiang Mai, một thành phố lớn thứ hai tại Thái Lan, rồi ra ngoại ô để đồng cảm và chia sẻ nếp sống của những người nghèo tại đây, nghèo từ vật chất đến tinh thần. Trong một căn nhà do hội Maryknoll mướn, vợ chồng anh và ba con sống với số tiền trợ cấp ít ỏi của hội, một số tiền được xem là tối thiểu đối với một người dân tại Hoa Kỳ. Thế nhưng sống giữa những người nghèo xơ nghèo xác, trong số đó có những người tứ cố vô thân vì di cư từ nơi khác đến mà không được chính quyền địa phương chấp nhận, anh chị vẫn cảm thấy rằng mình còn quá giàu sang so với họ, nên đã tìm cách chia sẻ chỗ ở và tài chánh cho đến đồng bạc cuối cùng.

Chưa vừa lòng chia sẻ với người nghèo quanh một thành phố lớn như Chiang Mai, cách đây bốn tháng, gia đình anh chuyển lên một thị trấn nhỏ, tên là Mae Tang, cách Chiang Mai 50 km về hướng bắc. Hai vợ chồng, dĩ nhiên lại phải đưa theo ba cháu nhỏ, rời Chiang Mai để phục vụ không lương tại một trung tâm chăm sóc những người ‘mẹ trẻ bất đắc dĩ’, mà gia đình cũng như xã hội ruồng bỏ và khinh khi! Anh đặt tên cho trung tâm này là WildFlower Home (Tổ ấm cho những bông hoa dại). Trung tâm này đi kèm với một trung tâm thứ hai ở trong cùng một khuôn viên, tên là Starfish Country Homeschool, cũng do vợ chồng anh phụ giúp. Trung tâm Starfish đón nhận các em bé từ 3 đến 7 tuổi, hoặc mồ côi hoặc bị cha mẹ bỏ rơi, để dạy dỗ ngay tại nhà theo phương pháp Montessori, mà vợ anh, chị Elizabeth, tham gia thiết kế chương trình.

Hai trung tâm này không thuộc dòng Maryknoll, mà do một tư nhân Hoa Kỳ thành lập, vì thế anh chị không nhận sự giúp đỡ tài chánh nào từ hội Maryknoll, ngoại trừ tiền trợ cấp sinh hoạt cho gia đình mình... Thế mà anh chị vẫn còn thấy rằng mình quá an toàn về phương diện tái chánh, nên khi tôi hỏi họ sẽ tiếp tục cuộc sống tha phương như thế này chăng, sau khi mãn hợp đồng 3 năm với hội Maryknoll, Michael nói: “Hai vợ chồng sẽ tiếp tục ở lại đây. Nhưng có lẽ chỉ Elizabeth ký thêm hợp đồng 3 năm nữa, còn Michael sẽ không ký lại, để có thể thực hiện những chương trình rất cần thiết nhưng nằm ngoài dự kiến của Maryknoll.” Và nếu anh quyết định như thế, thì cũng có nghĩa là số tiền trợ cấp hạn hẹp hiện nay cho gia đình chỉ còn lại có một nửa!

Nhìn anh bình an đi vào giấc ngủ, tôi nhớ đến câu chuyện anh kể trong ngày, khi hai anh em trao đổi bâng quơ với nhau.

- Hiện nay có 19 em bé mồ côi tại trung tâm Starfish (không kể con út của Michael cũng theo học lớp này) và 4 em cơ nhỡ tại tổ ấm Wildflower. Em thứ 4 mới đến hôm qua. Hôm qua, Michael về đây đón anh, nhưng cũng là để đón một em bé 14 tuổi vừa sinh đứa con đầu lòng. Em bé đã bị cha ruột mình cưỡng bức đến độ mang thai... Người ta báo cho Michael, nhưng em ấy ở miền núi xa không thể nào đi xe hơi với một đứa con thiếu tháng mới chào đời, nên Michael nhờ họ mua vé máy bay cho mẹ con em đến Bangkok, rồi xe của trung tâm đưa về Mae Tang.

Những nỗi đau đó, không thể nào ngồi xa mà hiểu được. Phải thấy tận mắt, phải chạm tận tay. Và anh chị Michael và Elizabeth Thái Bình đã phải trả giá thật đắt để sống chiều kích thương cảm của Chúa Kitô, nghĩa là sống lại cuộc Thương Khó, Passion, và cùng chịu thương khó, Com-Passion, với những Chúa Kitô khác đang vất va vất vưởng trên cuộc đời này.

Ông cha ta nói: đi một ngày đàng, học một sàng khôn. Nhưng tại Bangkok, sau một ngày đàng, tôi không hề khôn hơn tí nào, dại đi là đàng khác, vì đã lỡ khâm phục những con người rồ dại! Tuy nhiên, tôi cảm tạ Thiên Chúa đã cho tôi hiểu rõ hơn thế nào là Tình Yêu của Người, thể hiện trong Đức Kitô chịu Thương Khó. Xét cho cùng, Chúa Kitô đến thế gian không phải là để mặc khải Tình Yêu của Chúa Cha. Thiên Chúa vốn toàn năng, Người có thể mặc khải tình yêu của Người bằng trăm vạn cách chứ không chỉ có một cách duy nhất là sai Con Một mình! Dù cho sau này các giáo hội Kitô Giáo đã xuất phát từ Ngài, thì Chúa Kitô đến cũng không phải để thiết lập một tôn giáo mới, bởi lẽ chính Ngài đã nói rõ là Ngài đến không phải để phá bỏ lề luật - nghĩa là tôn giáo - của cha ông! Ngài đến chỉ để chịu Thương Khó, và qua cuộc thương khó đó, Ngài cùng chịu thương chịu khó với loài người bất hạnh, là mỗi một chúng ta đây.

Tinh thần Passion để đi đến Compassion, chính là cốt lõi của trái tim Ngài. Và hiện nay trái tim ấy ‘đang mặc lấy xác thịt’ của những người bước theo Ngài, những người quên mất bản thân để đồng cam cộng khổ với anh chị em bất hạnh của mình. Những người đó có thể là một linh mục, là một đôi vợ chồng giáo dân và thậm chí là những anh chị em ở bên ngoài Giáo Hội Kitô giáo.

Chính cái compassion đó là điều mà Chúa Kitô đã đem đến thế gian, để nối kết con người lại với nhau, và nối kết nhân loại với Chúa Cha trên trời! Và để thay cho kết luận, xin nhường lời cho cha Michael Bassano:

- Sompang là một bệnh nhân 50 tuổi đã đến trung tâm cách đây 4 tháng. Chúng tôi gặp nhau mỗi ngày, và thỉnh thoảng anh yêu cầu tôi xoa bóp chân anh vì anh không đi được và đôi khi đau nhức lắm. Một hôm, tôi đang xoa bóp chân cho anh, anh bỗng nói: “Anh Mike, hôm nay anh xoa bóp chân tôi, nhưng khi tôi về cõi trên rồi, tôi sẽ xoa bóp chân lại cho anh!’ Tôi chỉ nhìn anh và mỉm cười đồng ý. Nhưng rồi tôi nói thêm: “Không cần phải chờ đợi cho đến lúc về cõi trên đâu. Chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau ngay bây giờ đây, bằng cách ở cạnh nhau và vui hưởng sự hiện diện của nhau”. Anh ấy lúc nào cũng rất tử tế với tôi. Hôm nọ, sau khi tôi xoa bóp xong, anh tặng tôi ba quả cam và một quả táo (apple). Anh nhất định đòi tôi phải nhận. Anh bảo rằng anh có đủ ăn rồi, và muốn chia sẻ với tôi để cám ơn. Trao một quà tặng như thế chính là trao tặng lòng thương cảm cho nhau: Such is the gift of mutual compassion!

"..Go into whole world and proclaim the gospel to every creature(MK 16:15)"
For question or comments please write to Dan Than magazine

"copyright 2006"

Dan Than Magazine, P.O Box 5474 Katy, Texas 77491-5474
For questions about this site contact our Webmaster